---
description: https://viblo.asia/p/so-sanh-self-va-this-trong-php-qm6RWQWyGeJE
---

# So sánh self và this trong PHP (ok)

Bài viết này được dịch từ nguồn [in PHP, what is the difference between self and $this?](http://www.programmerinterview.com/index.php/php-questions/php-self-vs-this/) nên các ví dụ thực tế tôi xin phép được giữ nguyên từ tác giả.

### Giới thiệu <a href="#gioi-thieu-0" id="gioi-thieu-0"></a>

Khi chúng ta làm việc với PHP, cụ thể là các PHP Framework, bạn đã từng đọc vào core của framework đó? Bạn đã từng nghe về từ khóa `static`? Bạn đã từng sử dụng `self` để gọi **static function**, dùng `this` để gọi **non-static function** trong phạm vi class?

Bạn đã bao giờ tự đặt câu hỏi dùng `self` có gọi được **non-static function** không? dùng `this` có gọi được **static function** không? Điểm khác biệt khi dùng `self` và `this` là gì? Tôi sẽ cùng các bạn làm rõ 2 khái niệm này thông qua bài viết hôm nay.

Nhìn chung, bạn có thể hiểu rằng `$this` dùng để tham chiếu đến _đối tượng (object)_, còn `self` dùng để truy cập đến chính _class_. Tuy nhiên, có một vài điểm đặc trưng chi tiết hơn chúng ta sẽ bàn sâu hơn để thật sự hiểu rõ hơn về 2 khái niệm này.

Tôi sẽ đưa cho các bạn một ví dụ để dễ hình dung. Chúng ta có class **Animal** và một class khác **Tiger** kế thừa từ **Animal**. Class **Tiger** sẽ override phương thức `whichClass()` của class cha. Hãy cùng xem qua cài đặt của 2 class này, đầu tiên ta sẽ dùng `$this`:

```php
class Animal {

    public function whichClass() {
        echo "I am an Animal!";
    }

    public function sayClassName() {
        $this->whichClass();
    }
}

class Tiger extends Animal {

    public function whichClass() {
        echo "I am a Tiger!";
    }

}

$tigerObj = new Tiger();
$tigerObj->sayClassName();
```

Ta thấy rằng ở phương thức `sayClassName()` của class **Animal** chúng ta sử dụng từ khóa `$this` để gọi phương thức `whichClass()`. Khi ta khởi tạo đối tượng `$tigerObj` từ class `Tiger` và gọi phương thức `sayClassName()`, phương thức `whichClass()` của class **Tiger** sẽ được gọi chứ không phải phương thức `whichClass()` của class **Animal**. Do vậy kết quả ta nhận được sẽ là

```
I am a Tiger!
```

Lý do hết sức đơn giản, con trỏ `$this` luôn luôn tham chiếu đến đối tượng hiện tại (chính là object `$tigerObj`), và ta sẽ nhận được kết quả bằng việc gọi phương thức `whichClass()` của **Tiger** chứ không phải **Animal**. Nói một cách khác đây chính là ví dụ rất dễ hiểu về tính Đa hình (Polymorphism) trong PHP.

### Sử dụng `self` thay cho `$this` <a href="#su-dung-self-thay-cho-this-1" id="su-dung-self-thay-cho-this-1"></a>

Hãy cùng thử thay đổi phương thức `sayClassName()` trong **Animal** và sử dụng từ khóa `self` thay cho `$this`:

```php
class Animal {

    public function whichClass() {
        echo "I am an Animal!";
    }

    public function sayClassName() {
        self::whichClass();
    }

}

class Tiger extends Animal {

    public function whichClass() {
        echo "I am a Tiger!";
    }

}

$tigerObj = new Tiger();
$tigerObj->sayClassName();
```

Về cơ bản ví dụ vẫn vậy chỉ thay đổi hết sức nhỏ. Ta sẽ thấy điều kỳ diệu xảy ra, kết quả chúng ta nhận được hoàn toàn khác với kết quả bên trên:

```
I am an Animal!
```

Điều gì đã xảy ra? Khi sử dụng `self`, bản thân nó sẽ biết mình phải gọi phương thức của chính Class chứa nó (tức là gọi hàm `whichClass()` của **Animal**). Như vậy việc sử dụng `self` thông qua ví dụ trên đã ngăn chặn tính đa hình bằng việc bỏ qua `vtable`. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm có thể tham khảo về [Vtables](http://www.programmerinterview.com/index.php/c-cplusplus/how-vtables-work/). link: [https://www.programmerinterview.com/index.php/c-cplusplus/how-vtables-work/](https://www.programmerinterview.com/index.php/c-cplusplus/how-vtables-work/)

### `$this` và `self` trong ngữ cảnh static function <a href="#this-va-self-trong-ngu-canh-static-function-2" id="this-va-self-trong-ngu-canh-static-function-2"></a>

Câu hỏi đặt ra: `$this` có sử dụng được trong static function không?

Hãy cùng tìm câu trả lời thông qua một ví dụ cài đặt sau:

```php
class Animal {

    public static $name;

    public static function nameChange()
    {
        $this->name = "Programmer Interview";
    }

}

$animalObj = new Animal();
$animalObj->nameChange();
```

Kết quả nhận được:

```
FATAL ERROR Uncaught Error: Using $this when not in object context
```

Lỗi này xảy ra vì chúng ta đang sử dụng con trỏ `$this` trong static function, tuy nhiên static function thực tế có thể được gọi mà không cần thông qua đối tượng được tạo ra từ class:

```
Animal::nameChange();
```

Nếu ta gọi kiểu này thì việc sử dụng con trỏ `$this` ở đây không hề có ý nghĩa do con trỏ `$this`tham chiếu đến đối tượng hiện tại mà với cách gọi trên không hề có một đối tượng nào chúng ta cần làm việc cùng. Trong ngữ cảnh này chúng ta sẽ gặp lỗi như trên.

Tiếp tục với việc thay sử dụng `$this` bằng `self`:

```php
class Animal {

public static $name;

    public static function nameChange()
    {
        self::$name = "Programmer Interview";
    }

}
$animalObj = new Animal();
$animalObj->nameChange();
```

Đoạn code trên chạy ngon mà không hề có lỗi. Đây chính là lý do chính mà `self` được sử dụng - mục đích chính là truy cập vào thành phần tĩnh (static) trong class. Tiếp tục thực hiện một thay đổi nho nhỏ bằng việc không sử dụng static cho **$name** nữa:

```php
class Animal {

    // $name is no longer a static variable..
    public $name;

    public static function nameChange()
    {
        self::$name = "Programmer Interview";
    }

}

$animalObj = new Animal();
$animalObj->nameChange();
```

Kết quả nhận được:

```
Fatal error: Access to undeclared static property: Animal::$name
```

Lỗi xảy ra do thành phần non-static sẽ không được phép truy cập trong một static function. Có thể hiểu đơn giản là static function có thể được gọi mà không cần đối tượng từ class, những thành phần non-static thì lại cần đối tượng của class. Khái niệm này được base trên ý tưởng từ C++, các bạn muốn tìm hiểu sâu hơn có thể đọc thêm tại [Accessing non static members from a static function](http://www.programmerinterview.com/index.php/c-cplusplus/can-static-function-access-non-static-members-of-class/).

### `$this` và `self` khi truy cập những thuộc tính static và các hàm static <a href="#this-va-self-khi-truy-cap-nhung-thuoc-tinh-static-va-cac-ham-static-3" id="this-va-self-khi-truy-cap-nhung-thuoc-tinh-static-va-cac-ham-static-3"></a>

#### Tương tác với hàm static <a href="#tuong-tac-voi-ham-static-4" id="tuong-tac-voi-ham-static-4"></a>

Hãy cùng xem ví dụ cài đặt sau:

```php
class Animal {

    public static function whichClass() {
        echo "I am an Animal!";
    }

    public function sayClassName() {
        self::whichClass();
    }
}

$animalObj = new Animal();
$animalObj->sayClassName();
```

Chúng ta sử dụng `self` để gọi static function, và đương nhiên không hề có lỗi gì xảy ra. Giờ ta sẽ thay đổi một chút bằng việc sử dụng `$this`

```php
class Animal {

    public static function whichClass() {
        echo "I am an Animal!";
    }

    public function sayClassName() {
        $this->whichClass();
    }
}

$animalObj = new Animal();
$animalObj->sayClassName();
```

Thử dự đoán xem điều gì sẽ xảy ra, có thể bạn sẽ nghĩ luôn đến việc báo lỗi trong trường hợp này. Tuy nhiên kết quả không phải như vậy, chúng ta vẫn nhận được kết quả: "I am an Animal!". Bởi vậy, chúng ta có thể gọi static function với từ khóa `$this` không có vấn đề gì cả.

#### Tương tác với các thuộc tích static trong Class <a href="#tuong-tac-voi-cac-thuoc-tich-static-trong-class-5" id="tuong-tac-voi-cac-thuoc-tich-static-trong-class-5"></a>

**Sử dụng $this**

Như ta đã thấy ở trên, việc sử dụng `$this` để gọi các thành phần static không gây lỗi, tuy nhiên cách làm này **không nên thực hiện**. Ta sẽ làm rõ hơn thông qua ví dụ sau:

```php
class Animal {

    public static $name;

    public static function whichClass() {
        echo "I am an Animal!";
    }

    public function sayClassName() {
        $this->name = "My name is Animal";
    }
}

$animalObj = new Animal();
$animalObj->sayClassName();
```

Ta khởi tạo một đối tượng _$animalObj_ từ class **Animal**, sau đó truy cập tới phương thức _sayClassName()_ trong đó sử dụng con trỏ _$this_ để truy cập tới thuộc tính static _name_. Code này chạy không hề có lỗi và như vậy có thể kết luận việc **truy cập và thay đổi giá trị của thuộc tính static bằng con trỏ $this là hoàn toàn được phép?** Để làm rõ hơn vấn đề này ta lại thực hiện ví dụ sau:

```php
class Animal {

    public static $name;

    public function setClassName() {
        $this->name = "My name is Animal";
    }
}

$animalObj = new Animal();

$animalObj2 = new Animal();

$animalObj->setClassName();

echo $animalObj->name;

echo $animalObj2->name; //what happens here?
```

```php
var_dump($animalObj);
class Animal#1 (1) {
public $name =>
string(17) "My name is Animal"
}

var_dump($animalObj2);
class Animal#2 (0) {
}
```

Đến đây chắc các bạn cũng hiểu được phần nào câu chuyện chúng ta đang muốn nói đến, việc gán giá trị cho thuộc tính _name_ trong hàm _setClassName()_ sử dụng con trỏ _$this_ bản chất không phải chúng ta đang làm việc với thuộc tính static _name_ mà PHP sẽ tự động tạo ra một thuộc tính non-static _name_ (nếu chưa có) trong đối tượng _$animalObj_ và gán giá trị cho nó. Chỉ là chúng ta có cảm giác là chúng ta đang thao tác với chính thuộc tính static mà thôi.

Như vậy có thể đưa ra một số kết luận về thuộc tính static trong PHP như sau:

* **Thuộc tính static không thể truy cập được thông qua object (bằng cách sử dụng ->)**.
* **Không thể dùng `$this` để thay đổi giá trị thuộc tính static của Class mà bắt buộc phải dùng `self`**.

**Sử dụng self**

Quay lại ví dụ ngay trên đây và ta chuyển sang dùng self để truy cập và thay đổi giá trị các thuộc tính tĩnh:

```php
class Animal {

    public static $name;

    public static function whichClass() {
        echo "I am an Animal!";
    }

    public function sayClassName() {
        self::$name = "My name is Animal";
    }
}

$animalObj = new Animal();
$animalObj->sayClassName();
```

Mọi thứ đã trở về với những điều bình thường, ta sử dụng `self` để thay đổi giá trị của thuộc tính static _$name_, điều này hoàn toàn được phép. Và nếu muốn truy cập tới giá trị của _$name_ ngoài phạm vi Class, ta có thể sử dụng lệnh _echo Animal::$name_, và ta sẽ nhận được kết quả "My name is Animal" (dance).

Kết luận rút ra được ở đây là: **trong PHP, để làm việc với các biến hay thuộc tính static, hãy dùng ngữ cảnh static (VD: dùng `self` hoặc dùng tên Class)**.

### Kết luận <a href="#ket-luan-6" id="ket-luan-6"></a>

Thông qua các ví dụ cụ thể hết sức thú vị, chúng ta đã hiểu hơn chút về `self` và `$this` cũng như cách sử dụng chúng. Ta sẽ tổng hợp lại thông qua bảng so sánh sau:

| self                                                                                            | $this                                                                                                                                                                   |
| ----------------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| Tham chiếu đến Class hiện tại                                                                   | Tham chiếu đến đối tượng (Object) hiện tại                                                                                                                              |
| Dùng để gọi các hàm static và tham chiếu đến các thuộc tính static                              | Có thể dùng để gọi các hàm static                                                                                                                                       |
| Có thể dùng trong các hàm static (để truy cập đến các hàm hay thuộc tính static khác của Class) | Không nên dùng để gọi các thuộc tính static (vì sẽ không truy cập được mà lại tự tạo ra các thuộc tính non-static của đối tượng), nên dùng `self` trong trường hợp này. |
| Khi được sử dụng sẽ ngăn chặn thể hiện của tính đa hình bằng việc bỏ qua vtable                 | Không thể sử dụng được trong các hàm static                                                                                                                             |
